ÇOCUKLARDA ÖZGÜVEN GELİŞTİRMENİN YOLLARI

“Çocuğum kendine güvenen, kendini seven, özgüveni yüksek bir insan olsun istiyorum”

Yeni dünya düzeninin zorlu ve hırçın yapısının farkında, hatta belki de tam içindesiniz. Bu dünyaya çocuk hazırlamanın telaşı sizi sardı. Ona elinizden gelen tüm imkânları sağlamaya çalışıyorsunuz. Çocuğunuzun hayata iyi hazırlanmasını, kendini iyi ifade eden, başarılı, ama en çok da mutlu ve kendinden memnun bir birey olarak yetişmesini istiyorsunuz.

Bunları yapın:

– Televizyonu, tabletleri bir kenara bırakın, bol bol gerçek sosyal ilişki fırsatı yaratın. Özellikle yaşıtlarıyla birlikte olabilecekleri park, oyun alanları, aktiviteler, oyun grupları sosyal gelişim için çok iyi fırsatlar. Siz de çocuğunuzla birlikte eğlenceye katılın, birlikte oyun oynayın, yemek yapın, balık tutun, resim çizin, aktiviteler yapın, bağlarınızı güçlendirin.

– Görev ve sorumluklar verin; özellikle sosyal ilişki de kurabileceği sorumluluklar harikadır. Bir şey istemek için komşunun kapısını çalsın, yan masadan tuzluk istesin, garsona kendi siparişini kendi versin, yakın bir bakkaldan küçük alışverişler yapsın…

– Kendiyle ilgili olumlu inançlar geliştirmesine yardımcı olun. Bunun için şişirilmiş övgüler yerine, yaptıklarına iyi bir “şahit” olun, doğru ve net geribildirimler verin; örneğin yeni arkadaşlıklar kurduğu eğlenceli bir oyun deneyiminden sonra “Sen arkadaş edinmeyi iyi bilen bir çocuksun”…

– Başarıyı değil, çabayı ve çalışmayı takdir edin. “Bu resmi çok güzel yaptın” yerine, “Bu resim için çok uğraştın, çok özenli yaptın” ifadesi, takdir görmek için mutlaka başarılı olmak gerekmediği, ama çalışmanın her zaman önemli olduğu mesajını verir. Ardından kendi duygularını ifade etmesini teşvik edin; “Bunu yapmak sana nasıl hissettirdi?” Getirdiği duyguyu ona geri söyleyin; “Bunu başarmak seni mutlu hissettirdi”…

– Güçlü yönlerini, yeteneklerini keşfetmesine yardımcı olun. Özellikle bir ürün ortaya koyan yaratıcı aktivitelere yönlendirin. Henüz somut düzeyde düşünebilen okul öncesi çocukları için elle tutulur başarılar son derece tatmin edicidir.

– Çocuğunuzu koşulsuz kabul edip sevdiğinizi, ne olursa olsun yanında olacağınızı, her zaman onu sevmeye devam edeceğinizi gerçekten hissettirin. Olumsuz duyguların da diğer duygular gibi ifade edilebildiği bir aile ortamı yaratın.

Şunları yapmayın:

–  “Mutlu çocuk = Her istediği yapılan, hiç hayır denilmeyen çocuktur” yanılgısına düşmeyin. Tam tersine “bağımlı, doyumsuz, mutsuz çocuk” denklemidir bu. Ebeveyn olarak mutlaka belirgin, tutarlı ve sağlıklı sınır koyma becerileri edinin, bu konuda bilgi toplayın, kitaplar okuyun.

– Aşırı müdahaleci, sorunları çocuk yerine çözen, dolayısıyla çocuğa bağımlılık ve yetersizlik hissi veren ebeveyn olmayın. Bırakın parkta oynarken bir mesele olduysa kendi çözüm bulsun, siz sadece eğer isterse danışma mercii olun. Çözümleri hazır olarak vermek yerine doğru soruları sorarak ona buldurun.

– Çocuk merkezli aile olmayın. “Dünyanın etraflarında döndürüldüğü”, yetişkinler tarafından sürekli oyalanıp, eğlendirilen çocukların, yaratıcı düşünme becerileri gelişmiyor, sürekli sıkılmaktan şikâyet ediyor, “herkes gibi” oldukları okul hayatında girince dikkatlerini toplayamıyor, hepsinden önemlisi olumsuz duygu ve durumlarla baş etmeyi öğrenemiyorlar ve mutlu olmaları zorlaşıyor.

– Mükemmel olmayı pekiştirmeyin, kişiliğini eleştirmeyin, başkalarıyla kıyaslamayın, hata yapmanın da normal olduğunu vurgulayın.