KARDEŞ KISKANÇLIĞI

“Kardeşini kıskanıyor, bebeği kabul edemiyor, ona kötü davranıyor”

 Evinizde artık yeni bir bebek var, fakat abisi/ablası bu durumdan hiç de memnun değil. Artık evin bir tanesi olmadığını kabullenmekte zorluk çekiyor, sanki kendisine duyduğunuz sevgi yarıya inecek zannediyor. Bazen gizli gizli bazen de açıktan bu kıskançlığını gösteriyor. Hatta bazen bebek gibi konuşuyor, kardeşinin malzemelerini kullanmaya çalışıyor. Huzursuz ve mızmız davranıyor, ilgi çekmeye çalışıyor, kardeşine kötü davranıyor.

 

Olası nedenler:

  • Kıskançlık, kardeşi hazmedebilmek, kabul edebilmek, kendi varlığını ortaya koyabilmek için gerekli bir duygudur. Kardeş kıskançlığı bazı durumlar dışında normal ve sağlıklı bir duygudur.
  • Anneyle bağını sürdürebilmesi için gerekli olduğunu unutmamak gerekir. Kıskançlığın nasıl ortaya konduğu önemlidir. Anne baba ve çocuklar arasında aşılması gereken bir süreçtir.
  • Yeni kardeşi kabullenebilmek için bir sürece ihtiyacı vardır. Anne baba bu süreci anormal kabul ederse çocuk aşmakta zorlanır, kriz haline gelebilir.
  • Annenin hamilelik dönemindeki rahatsızlıkları çocuğu endişelendirebilir, nedenini kardeşi olarak görebilir.
  • Anne baba yeni doğana çok odaklanmış ve büyük çocuklarını ihmal etmiş olabilirler.
  • Eve gelen misafirlerin ilgisi bebeğe odaklandıkça, tahtından indiğini düşünür ve bu çocuklar için katlanılmaz bir durumdur.
  • Kendisinin daha az sevileceğini düşünür.

 

Çözüm önerileri:

  • Kıskançlığı normal, sağlıklı bir duygu olduğunu ve aşılması gereken bir süreç olduğunu kabullenmelisiniz. Bu sürecin nasıl yönetildiği önemlidir.
  • Bazı anne babalar kabullenmesi için çocuklarının isteği ile hamile kalırlar. Bu son derece yanlıştır. Çocuk yapma sizin kararınızdır, çocukları ilgilendirmez. Hamile kalmayı onun kararına bırakırsanız kaldıramayacağı bir yük verirsiniz.
  • Çocuğu kardeşe hazırlamak gerekir. Kardeşi olduğunda neler olacağını bir bir anlatmalısınız. Çocukları arasında ayırım yapmayacağınızı, her birini seveceğinizi ve ne olursa olsun sevmeye devam edeceğinizi anlatmalısınız.
  • Doğumu mümkünse okula başlama gibi önemli zamanlara getirmemeye çalışın.
  • Odasını, kardeşi doğmadan önce ayırmalısınız.
  • Eşinizle görev paylaşımı yapmalısınız. Anne bebekle ilgilenirken, baba diğerleriyle ilgilenmelidir. Bu dönüşümlü yapılmalıdır.
  • Bebeği sevmesine izin verilmelidir. Saldırıyorsa kesin bir dille uyarılmalı ve fiziksel olarak uzaklaştırılmalıdır. Gerginliğinin azalması için zaman tanımalısınız. Sevmesi, iyi davranması için zorlamayın.
  • Bebek gibi davranmaya başladığında nazikçe yaşının davranışlarını ortaya koyası için uğraşın. Dikkatini kendi yaşının davranışlarına yöneltin. Örneğin oyun oynayabilirsiniz.
  • Kıskandığı için suçlamayın. Bunun normal olduğunu zamanla geçeceğini söyleyin. Kardeşi ile ilgili duygularını anlatıyorsa önce çok iyi dinleyin, ve ardından anlattıklarıyla ilintili düşüncelerinizi açıklayın.
  • Sevdirmeye, uslu durmaya zorlamayın. Onu ailenin bir parçası görene kadar huysuzluk çıkaracaktır.
  • Eğer biri diğerine tehlikeli bir biçimde davranmıyorsa kavgalarına karışmayın. Hatta kavga edeceklerse bunu kendi odalarında yapmalarını isteyin. Onlar oyuncu siz seyirci olmayın. Tribüne oynarlar ve her takım gibi gol atmaya çalışırlar. Asla aralarında hâkim, savcı, avukat olmayın. İkisinin birbiriyle sorunları çok ciddi değilse ilgilenmeyin kendi aralarında çözmelerine teşvik edin. Biri kaşır, diğeri vurur. Arabulucu olursanız uyanık olan diğerini cezalandırmak için provoke eder. Karışmamak en iyisidir.
  • Eğer aralarındaki çatışma çok ciddi oluyor ve kardeşlerden biri kıskançlığını kontrol edemiyor ise uzman desteğini düşünebilirsiniz.

 

Şenel Karaman
Psikolog