TEKNOLOJİ VE ÇOCUK

  • Tarih: Pazartesi, 30 Kasım 2015
  • Yazar: Selin Mert

TEKNOLOJİ ÇOCUKLARIN DÜŞÜNME BİÇİMİNİ VE DİKKAT BECERİLERİNİ NE YÖNDE ETKİLER?

Düşünme; bilgi, deneyim ve iç görü temelinde sonuca varma, yansıtma ve akıl yürütme kapasitesidir. Düşünme becerisi bizi diğer canlılardan ayırarak insan olmamızı sağlarken aynı zamanda iletişim kurmamıza, yeni ürünler meydana getirmemize, yapılar inşa etmemize, yaşamımızı geliştirmemize ve uyar bir dünya yaratıp sürdürmemize yarar.

Ancak gelişen teknoloji ile birlikte hepimizin zihninde aynı şüphe var: Teknoloji bizi özellikle çocuklarımızı nasıl ve ne yönde etkiliyor? Son yıllarda teknolojinin etkileri üzerine yapılan araştırmalar teknolojinin olumlu ve olumsuz sonuçları üzerinde odaklanmaktadır. Teknoloji çocukların sadece düşünme biçimini etkilemekle kalmıyor. Geçmiş nesillerden daha fazla teknolojiye maruz kalan günümüz çocuklarının beyin yapıları da değişime uğramaktadır çünkü çocukluk döneminde beyin gelişmeye ve değişmeye yatkındır.
Dikkat düşünmeye açılan bir kapı olarak düşünülebilir. Dikkat becerileri olmadan düşünme becerileri (algı, hafıza, dil, yaratıcılık, karar verme, sorgulama, problem çözme) tam olarak gerçekleşemez. Dikkat üzerine yapılan araştırmalar dikkatin geliştirilebilir olduğunu ve çevre koşullarından etkilendiğini göstermektedir. Özellikle “seçici dikkat” becerileri tüm canlılarda olduğu gibi çocuklarda da görevleri yerine getirmeyi ve yaşamı devam ettirmeyi sağlar. Çocukların bulundukları çevre koşulları hangi tür dikkat becerisinin gelişmesi gerektiğine karar verir. Geçmiş nesillerde daha uzun sürelerde kitap okuyan çocuklarda dikkati uzun süre sürdürme ve belli bir miktar uyaranı devre dışı bırakma becerileri gelişmiştir. Televizyonun yaşamlarımıza girmesi ile birlikte çocukların sadece görsel dikkat becerileri artmış ancak bölünmüş dikkat ve kısıtlı hayal etme becerisi ortaya çıkmıştır. İnternetin yaygınlaşması ile birlikte ise, dikkat dağınıklığı bir normal haline gelmiş, süreğen dikkat bozulmuş, hafıza baskılanmış ve hayal etme becerisi gereksiz hale gelmiştir.
Yapılan araştırmalar; sürekli ve bölünmeden bir kitaptan okuma yapan grubun, internet ortamında yapılan aynı metin okumasında ki çocuklardan daha hızlı okuduğunu, daha iyi anladığını ve hafızasına daha iyi kodladığını belirtmektedir.
Ancak internet tüm yönleri ile kötü değildir. Çocuğun gelişim yaşına bağlı olarak ve doğru kurallar çerçevesinde kullanılan internet çocukların görsel- uzamsal algılarını, tepki verme sürelerini ve yığınlar arasında ilişkisel olanı bulma becerilerini artırmaktadır.
Tüm bu bilgiler ışığında teknoloji çocuğumuzun hayatının neresinde olmalıdır? Gereğinden fazla kullanılan teknoloji ve kısıtlı miktarda yapılan diğer aktiviteler (oyun oynama, kitap okuma, aile ile vakit geçirme) çocukların beyinlerinde yer alan bağlantıları azaltır ve dikkati olumsuz yönde etkiler. Bu nedenle anne ve baba rehberliğinde, gelişime uygun olarak ve kısıtlı sürelerde kullanılan teknoloji çocukları olumlu yönde destekler.

Selin Mert
Psikolog – Oyun Terapisti

Kaynak: https://www.psychologytoday.com/blog/the-power-prime/201212/how-technology-is-changing-the-way-children-think-and-focus
Fotoğraf: http://www.cocukrehberi.net/dogum-sonrasi/cocuk-gelisimi/tablet-ve-telefonlarin-cocuklar-uzerindeki-etkisi.html