NEDİR GERÇEKTEN BU ‘SENSORY PLAY’?

  • Tarih: Pazartesi, 21 Aralık 2015
  • Yazar: Selin Mert

Çocuk atölyelerinde, anne baba eğitimlerinde, rehber kitaplarda her yerde duyar olduk Duyusal Oyunu (Sensory Play). Nedir gerçekten bu duyusal oyun, gerçekten anlatıldığı kadar abartılacak faydaları var mıdır, evde yapılabilir mi, duyusal oyun için kaç yaş uygundur, gerçek bir duyusal oyun olması için ne gerekir? Tüm bu soruların yanıtına gelin birlikte bakalım.
Tanımlaya sözlük yardımı ile başlamak gerekiyor. Duyu; canlıların dış dünyayı algılayıp anlamlandırmaları için işitme, görme, dokunma, tatma ve koklama organlarını kullanmasıdır. Duyusal oyun ise, oyun oynayarak beş temel duyguyu harekete geçirmek ve çocuğun dış dünyayı daha iyi algılayıp anlamlandırmasına yardımcı olmaktı.
Yapılan araştırmalar bize çocukların dünyayı duyuları ile algıladıklarını gösteriyor. Yeni doğan bir bebeğin nesneleri ağzına götürüp oral uyarım ile nesneleri ayrıştırdığını pek çok kez gözlemlemişizdir. Duyusal oyunların faydaları şu şekilde listelenebilir;

• Dış dünyayı algılamak için kategorileri oluşturmaya başlarlar ve oluşan bu kategoriler çocuğun sınıflama becerisini, bilime olan merakını ve keşfetme güdüsünü geliştirir.
• Beyinlerindeki sinir yolları sıklaşır ve beyin gelişimi desteklenir.
• Dünyayı kendi duyu organları ve kendi çabası ile keşfeden çocuğun benlik saygısı gelişir ve kendine olan güveni desteklenir. (Ancak günümüzde yapılan Duyusal Oyun Atölye çalışmalarında anneler sürekli çocuklarını yönlendirmeye çalışmakta ve yaptıkları etkinliklere dâhil olmaktadır. Bu nedenle güvenlik alanı oluşturulduktan sonra, çocuğun materyalle tek başına bırakılması amacına hizmet edecektir.)

• Duyusal oyunların çocukların duygularını daha iyi ifade etmelerini, hayal kırıklıkları yaşadıkları anlarda daha kolay tölere edebilmelerine yardımcı olur.
• Gerçek duyusal oyunlar çocukların hayal güçlerinin gelişmesine katkı sağlar.
Duyusal oyunlar evlerin güvenli ortamlarında kolayca kurgulanabilir. Temel olarak seçilen materyal ise kum, su ve kildir. Burada annelerimizin etraf kirlenir mi endişelerini bir kenarı bırakmaları gerekmektedir çünkü çocuk özgür olduğunda ancak oyuna adapte olabilir.
Duyusal oyunların yaş aralığı oldukça geniştir. Çocuğun ilgisini çekebildiği sürece duyusal oyunlar kullanılabilir. 6 aydan itibaren renk kavramı oluşmaya başlayan çocuklarda duyusal oyunlar kurgulanabilir ve kullanılabilir. Ancak 0-1 yaş arası çocuklarda duyusal oyun kurgularken dikkat etmemiz gerek noktalar şunlardır,
• Renkli ve daha kenarlı (güvenli olması koşulu ile) objeler dikkatlerini daha çok çeker.
• Beyin yapıları itibari ile büyük ve küçük nesneleri algılamaları orta boyları algılamaktan daha kolaydır.
• Yeni olan nesneler daha fazla ilgi görür.
Son olarak gerçek bir duyusal oyun duyuları hedef almaları ve çocuğun duyularını harekete geçirmeyi amaçlamalıdır.

Selin MERT
Psikolog – Oyun Terapisti

Fotoğraflar:http://www.naturalbeachliving.com/2015/01/exploring-montessori-sensory-play-babies.html#_a5y_p=3695472