NEDİR BU 2 YAŞ SENDROMU?

‏Onlar Minik Ergenler

Küçücük çocuğun sendromu mu olur demeyin, olabilir. Çocuklar her yaş döneminde farklı gelişim özellikleri gösterirler. Bazı dönemlerde çok uysal olup bazı dönemlerde ise dediğim dedik olup anne babalarını zorlayabilirler. Hareketlenmeleri, yürümeleri, kendi kendine yemek yemek, giyinmek için diretmeleri yeni bir dönemin başladığına işarettir. “Benmerkezci düşünme” ya da “2 yaş sendromu” olarak adlandırılan bu dönemin özellikleri yaklaşık 1.5 yaşından 3.5 yaşına kadar devam eder. Bu dönemde çocuklar birer birey olduklarını fark ederler, isteklerinin nasıl yerine getirileceğini öğrenmeye ve en önemlisi “ben” demeye başlarlar. Bu dönemle birlikte bebek ve özellikle anne arasında ilk çatışmalar başlamış olur. Yemek yeme, uyku, giyinme zamanları kabusa döner ve sonuçta işin içinden çıkılmaz bir duruma girilir. En sevdikleri kelime Hayır olmaya ve minik ergenler ben buradayım demeye başlarlar :)
2 yaşla birlikte ebeveynler tarafından kurallar gelmesine tepki vermeleri aslında tesadüfi değildir. Bebekler bu durumu sinir bozucu olarak algılarlar. 2 yaşında bir çocuk kendi güvenliği için keskin bir bıçakla oynamaması gerektiğini, ya da elini prize sokmaması gerektiğini bilemez. Bunun yapılmaması gerektiği en güvendiği kişi annesi- babası tarafından söylendiği zaman ise kendini engellenmiş, reddedilmiş hisseder ve aslında tepkisi bunadır. Anneden HAYIR ı duymak ona reddedilmiş olarak hissettir. Çünkü çocuklar sizin demek istediğiniz şeyin mantığını anlamaz ve herkes gibi onlarda HAYIR kelimesinden pek hoşlanmazlar.

Planlama, öz kontrol, mantıklı düşünme beynin ön tarafının yaptığı işlevlerdir. 2 yaşındaki çocuklarda bu kısım henüz gelişmekte olduğundan; anı yaşarlar, sonuçları düşünmeden hareket ederler ve istedikleri o an olsun isterler. Yani bütün bu özellikleri göz önünde bulundurup tekrar 2 yaşındaki minik ergenlerin davranışlarını değerlendirirsek aslında çokta anormal olmadıklarını görebiliriz.

Her çocukta bu olur mu?

Bu dönem bütün çocukların geçireceği bir dönemdir. Ancak unutmamamız gereken şey her çocuk ayrı ve özeldir. Ergenlik dönemi gibi miniklerin ergenliği de bazılarında çok yoğun bazılarında da çok kolay geçer. Burada da anne ve babanın rolü tabi ki de göz ardı edilemez, anne babanın tutumuyla çocuğun davranışları şekillenir.
Bu süreç olması gereken, ama anne babaları bir parça zorlayan bir süreçtir. Bu süreci birazcık kolaylaştırmak için anne babalar neler yapabilir?
Kendi aranızda uyumlu olun. Çocuklar her yaşta anne babanın sınırlarını zorlarlar. Dediklerini yaptırmaya çalışırlar. Tutarlı kararlı davranın. Birinizin evet dediği diğer ebeveyn tarafından hayır oldurulmasın.
Sınır koyun. Yaşına anlayabileceği düzeye uygun kurallar koyun. Ne çok sert ne de çok yumuşak. Yani ne bırakın kopsun gitsin, ne de çok sıkın boğulsun. Hayırlarınızı evete çevirip kazanan kaybeden döngüsüne girmekten uzak durun.
Gerekirse duygularını yansıtarak ona geri bildirimde bulunun:
“Şuanda bu durum senin hoşuna gitmiyor farkındayım. O oyuncağın alınmasını istiyorsun. Ağlayabilirsin ama şimdi bu oyuncağı alamayız”
Küçük yaşta çocuğa sağlıklı sınırlar koymayı öğretebilirseniz büyüdüğü zaman hem kendisi hem de siz rahat edersiniz.
Seçenek sunun. Minikler bu dönemde gücün kontrolün kendilerinde olmalarını isterler ve ne yapılması gerektiğinin söylenmesinden hoşlanmazlar. Seçenek sunmak onlara aslında gücün hala kendilerinde olduğunu hissettir ama aynı zamanda kontrol sizdedir. Sizin tercih ettiğiniz iki seçenek sunun mesela; ekmeğini reçelli mi ballı mı yersin?
Oyun oynayın. Çocuklar en iyi oyunla kendilerini ifade ederler ve çok şey öğrenirler. Oynayabileceği, enerjisini boşaltabileceği alanlar yaratmaya gayret edin. Parka, bahçeye, sokağa çıkarın, ya da evde oynaması için destekleyin. Bu hem duygularını düzenlemeyi öğrenmelerine, hem de enerjilerini boşaltmalarına yardımcı olur.
İnatlaşmaktan kaçının. Karşılıklı inatlaşmalara girmekten kaçının. Bu durum daha çok sizi yorar ve her iki tarafı da öfkelendirir.
Sevginizi göstermeyi ihmal etmeyin. Koşulsuz Sevgi, ilgi ve sanırım en zor olanı sabır; sadece bu dönemde değil her zaman yanınızda bulundurmanız gereken anahtarlardır. Bütün bunların yanında kendinize zaman ayırmaya çalışın. Egzersiz yapın, müzik dinleyin, şarkı söyleyin hiç fark etmez. Size özel zamanınız olsun.
Kişiselleştirmeyin. Onun davranışları size hakaret değil kendini gösterme çabası. Daha o çok küçük ve bu yaşlarda kendisini ortaya koymayı “acemice” deniyor. Siz ne kadar iyi olursanız ona o kadar yardımcı olabilirsiniz :)

Burçak Eritmen
Psikolog